Powrót

1. Poziom podstawowy

Ukończono: 0%
Kroki: 0/0
  1. 1. Co to są te kryptowaluty?
  2. 2. Bitcoin – historia rewolucji technologicznej
  3. 3. Satoshi Nakamoto – kim jest twórca Bitcoina?
  4. 4. Vitalik Buterin – twórca Ethereum
  5. 5. Co to jest blockchain i jak działa?
  6. 6. Co to jest token NFT?
  7. 7. Co to jest pieniądz?
  8. 8. Kryptowaluty kontra pieniądz fiducjarny – co wygra?
  9. 9. Co to jest DeFi (zdecentralizowane finanse)?
  10. 10. DeFI: możliwości, wady i zalety zdecentralizowanych finansów
  11. 11. Co to jest altcoin? 
  12. 12. Co to są stablecoiny?
  13. 13. Portfel kryptowalutowy - co to takiego?
  14. 14. Co to jest hossa / bessa? Dlaczego mówimy o rynku niedźwiedzia i byka? 
  15. 15. Bezpieczeństwo na rynku krypto – jakich zasad warto przestrzegać?
  16. 16. Co to jest fraza seed?
  17. 17. Dogecoin i memecoin - co to takiego?
  18. 18. Co to jest schemat Ponziego?
  19. 19. Na czym polega Soft Fork i Hard Fork?
  20. 20. Przykłady zastosowania technologii blockchain
  21. 21. Czy blockchain jest bezpieczny?
  22. 22. Jakie są rodzaje sieci blockchain?
  23. 23. Czym jest i jak działa przeciążenie sieci blockchain?
  24. 24. Portfele kryptowalutowe: hot wallet vs. cold wallet – podstawowe różnice!
  25. 25. Dywersyfikacja portfela kryptowalutowego
  26. 26. Halving Bitcoina – czym jest i jak wpływa na jego cenę?
  27. 27. Blockchain kontra bazy danych: kluczowe różnice!
  28. 28. Jak przesyłać kryptowaluty?
  29. 29. Najważniejsze kryptowalutowe akronimy/slang, które musisz znać!
  30. 30. Historia memecoinów: szaleństwo czy świetna inwestycja?
  31. 31. Co to jest Ethereum? Przykłady zastosowania i opis tokena.
  32. 32. Wszystko, co musisz wiedzieć o gas fee w Ethereum!
  33. 33. Gavin Wood: wizjoner Blockchain i współtwórca Ethereum
  34. 34. Zdecentralizowane aplikacje dApps - czym są?
  35. 35. Czym jest Proof of Work (PoW), a czym Proof of Stake (PoS)?
  36. 36. Czym jest mechanizm konsensusu Proof of Authority (PoA)?
  37. 37. Czym jest dowód spalania Proof of Burn (PoB)?
  38. 38. Co to jest whitepaper (biała księga)? Jaki ma cel i jak ją napisać?
  39. 39. Inteligentne kontrakty (Smart Contracts) — czym są?
  40. 40. Know Your Customer (KYC) i Anti-Money Laundering (AML) - czym są w branży kryptowalut?
  41. 41. Gry blockchain i NFT - jak na nich zarabiać?
  42. 42. Płynność na rynku kryptowalut
  43. 43. Inflacja i jej skutki na rynkach finansowych
  44. 44. Czym jest stagflacja i dlaczego ma negatywny wpływ na rynek?
  45. 45. Czym są tokeny użytkowe i jakie mają zastosowanie w sektorze kryptowalut?
  46. 46. Kopanie kryptowalut. Na czym polega mining?
  47. 47. Na czym polega trudność wydobycia?
  48. 48. Co to jest procent składany?
  49. 49. Czym są monety prywatności (Privacy Tokens) i czy są legalne?
  50. 50. Co to jest CBDC – pieniądz cyfrowy banku centralnego?
  51. 51. Na czym polega Airdrop kryptowalut?
  52. 52. Podstawowe różnice pomiędzy ICO, IEO i STO
  53. 53. Czym są zdecentralizowane organizacje DAO i jak działają? Czym są tokeny DAO?
  54. 54. Czym jest EURT? Jak działa?
  55. 55. Jaka jest różnica pomiędzy Circulating Supply, a Total Supply?
  56. 56. Snapshot w świecie kryptowalut - czym są?
  57. 57. Czym jest indeks Fear and Greed w kryptowalutach?
  58. 58. APR kontra APY: jaka jest różnica?
  59. 59. Czym jest Initial Farming Offer (IFO)?
  60. 60. Czym są finanse regeneracyjne (ReFi)?
  61. 61. Kim jest Craig Wright-domniemany twórca Bitcoina?
  62. 62. Czym jest dominacja Bitcoina (BTC.D)?
  63. 63. Michael Saylor — samozwańczy maksymalista Bitcoina
  64. 64. Bitcoin Pizza Day
  65. 65. AI blockchain – nowe spojrzenie w przyszłość?
  66. 66. Czym jest WorldCoin? Wszystko, co musisz wiedzieć na temat tej kryptowaluty!
  67. 67. Przewodnik po kolekcji Azuki NFT: wszystko, co musisz o niej wiedzieć!
  68. 68. 10 najdroższych niewymiennych tokenów (NFT) w historii!
  69. 69. The Bored Ape Yacht Club (BAYC) – historia popularnej kolekcji NFT!
  70. 70. CyberPunks – historia najpopularniejszej kolekcji NFT w branży krypto!
  71. 71. NFT Art: Rewolucja w cyfrowej sztuce – historia i przykłady!
  72. 72. Kim jest Changpeng Zhao, CEO Binance?
  73. 73. Kim jest Brian Armstrong – CEO Coinbase?
  74. 74. Kim jest Galy Gensler i SEC? Jak Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) wpływa na rynek kryptowalut?
  75. 75. Najpopularniejsze platformy mediów społecznościowych Web3! Czy zastąpią znane nam platformy?
  76. 76. Czym jest IoT – Internet Rzeczy?
  77. 77. Analiza on-chain w świecie kryptowalut: Wszystko, co musisz o niej wiedzieć
  78. 78. Czy możesz przekazać swoje kryptowaluty po śmierci? Jak przekazać kryptowalutowy spadek?
  79. 79. Czym jest test Howeya? Jakie ma zastosowanie w kryptowalutach?
Lekcja 16 z 79

16. Co to jest fraza seed?

Fraza seed, inaczej nazywana również frazą odzyskiwania, mnemonic phrase lub recovery phrase.  Składa się z 12-24 słów, które w skuteczny sposób zabezpieczają nasz kryptowalutowy portfel  sprzętowy. Fraza seed chroni i zabezpiecza nasze cyfrowe aktywa. Czy zastanawiałeś się, czym jest  dokładnie i jak działa? Na dzisiejszej lekcji odpowiemy na nurtujące Ciebie pytania. 

Fraza seed – wyjaśnienie 

Na samym początku należy zapamiętać jedną istotną kwestię: fraza seed nie stanowi Twojego klucza prywatnego. W skrócie, jest to ciąg od 12 do 24 słów, który otrzymujemy podczas zakładania portfela kryptowalutowego na sprzętowym urządzeniu. Podczas konfigurowania nowego portfela, czy to na telefonie, czy komputerze, otrzymasz zalecenie, aby bezpiecznie zapisać ciąg słów, które zostaną wyświetlone. Te słowa są kluczowe do odzyskania portfela w przypadku jego utraty lub zapomnienia hasła. Dlatego tak istotne jest ich bezpieczne przechowywanie w miejscu niedostępnym dla osób trzecich.

Frasa odzyskiwania jest przypisana do używanego portfela, a nie do konkretnego rodzaju kryptowaluty. Zaleca się zrobienie kilku kopii frazy i przechowywanie ich w różnych bezpiecznych miejscach, na przykład w sejfie. Ważne jest również, abyś dokładnie wiedział, gdzie przechowujesz te kopie. W przeciwnym razie, mogą pojawić się poważne konsekwencje.

Seed – jak działa 

Jak już wcześniej wspomniano, frazy seed są wyrazowymi sekwencjami, najczęściej składającymi się z 12-24 słów. System losowo wybiera je spośród puli 2048 angielskich słów. Każde z tych słów reprezentuje określoną liczbę, która jest później zamieniana na klucz prywatny użytkownika. Portfele kryptowalutowe bazują na trzech standardach: BIP32, BIP39 oraz BIP44. To właśnie BIP39 i BIP44 odpowiadają za generowanie listy słów, które użytkownik musi zapisać. Te standardy są również odpowiedzialne za przekształcenie wygenerowanych fraz w 512-bitowy SEED. W efekcie otrzymujemy portfel zgodny ze standardem BIP32 (Hierarchical Deterministic – HD). Teraz zrozumiesz, jak większość portfeli sprzętowych przechowuje kryptowaluty.

Każde wygenerowane słowo składa się z minimum trzech znaków, a proces generacji polega na zastosowaniu zaawansowanych funkcji matematycznych. Słowa z puli są rozpoznawalne po pierwszych czterech znakach, przy czym piąty zawsze pełni rolę unikalnego elementu. Dlatego zazwyczaj zapisuje się tylko pierwsze cztery znaki, gdyż kolejne nie mają większego znaczenia.

Jak zabezpieczyć swojego seeda? 

Jeżeli nie udostępnisz frazy osobom trzecim, prawie niemożliwe jest jej odgadnięcie. Niemniej jednak, bądź świadomy wszelkich ryzyk, jakie mogą się pojawić na tej drodze. Istnieje bowiem ryzyko, że hakerzy mogą uzyskać dostęp do Twojego komputera i wykraść frazę, zwłaszcza jeśli przechowujesz ją w pliku na pulpicie. Poniżej znajdziesz kilka wskazówek, które pomogą Ci utrzymać bezpieczeństwo:

  1. Nie udostępniaj swojego seeda i klucza prywatnego osobom trzecim pod żadnym pozorem.
  2. Generuj frazę odzyskiwania w trybie offline.
  3. Po otrzymaniu ciągu słów zapisz go najlepiej na kartce papieru lub metalowych płytkach dostępnych w specjalistycznych sklepach.
  4. Jeżeli korzystasz z portfela podłączonego do internetu, zainwestuj w dobry antywirus i używaj autoryzacji dwuetapowej (2FA).
  5. Mimo, że do odzyskania portfela wystarczą Ci pierwsze cztery znaki, zapisz pełną frazę, pamiętając o odpowiedniej kolejności.
  6. Jeśli skorzystałeś z kartki papieru, zrób kopię i przechowaj ją w sejfie lub zamykanej na klucz skrytce.
  7. Zapisz kopię frazy na przenośnym nośniku pamięci, np. pendrive. Oczywiście rób to w momencie, gdy nośnik nie jest podłączony do sieci lub w trybie samolotowym.
  8. Unikaj zapisywania frazy w plikach online, np. w dokumentach Google.
  9. Nie przechowuj frazy na telefonie ani w plikach na komputerze, nawet jeśli folder jest zabezpieczony hasłem.
  10. Unikaj robienia zrzutów ekranu frazy i nie zapisuj jej w menedżerze haseł.
  11. Zastanów się nad wykorzystaniem algorytmu Shamira, który pozwala rozbijać seeda na wiele części, z których pojedyncze elementy są bezużyteczne.
  12. Rozważ korzystanie z ukrytych portfeli, zwanych passphrase, dostępnych w portfelach sprzętowych, które pozwalają na stworzenie nieograniczonej liczby ukrytych portfeli.
  13. Możesz używać płytek ze stali nierdzewnej lub zestawu stalowych kafelków do przechowywania frazy.

Z naszego doświadczenia polecamy prostą kartkę papieru, którą należy przechowywać w bezpieczny sposób.

Podsumowanie 

Teraz, gdy znasz dokładnie definicję frazy seed, zrozumiałeś jej działanie i na czym opiera się ta koncepcja. Szczególnie ważne jest, abyś zachował najwyższy poziom bezpieczeństwa podczas przechowywania tego kluczowego elementu. Dostarczyliśmy Ci liczne wskazówki, spośród których możesz wybrać tę, która najlepiej odpowiada Twoim potrzebom. Życzymy Ci udanej eksploracji świata portfeli sprzętowych! Jeśli masz jeszcze jakiekolwiek wątpliwości, serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszymi innymi lekcjami, gdzie znajdziesz odpowiedzi na wszystkie pytania.

Odkryj świat kryptowalut z Kanga Exchange