Powrót

1. Poziom podstawowy

Ukończono: 0%
Kroki: 0/0
  1. 1. Co to są te kryptowaluty?
  2. 2. Bitcoin – historia rewolucji technologicznej
  3. 3. Satoshi Nakamoto – kim jest twórca Bitcoina?
  4. 4. Vitalik Buterin – twórca Ethereum
  5. 5. Co to jest blockchain i jak działa?
  6. 6. Co to jest token NFT?
  7. 7. Co to jest pieniądz?
  8. 8. Kryptowaluty kontra pieniądz fiducjarny – co wygra?
  9. 9. Co to jest DeFi (zdecentralizowane finanse)?
  10. 10. DeFI: możliwości, wady i zalety zdecentralizowanych finansów
  11. 11. Co to jest altcoin? 
  12. 12. Co to są stablecoiny?
  13. 13. Portfel kryptowalutowy - co to takiego?
  14. 14. Co to jest hossa / bessa? Dlaczego mówimy o rynku niedźwiedzia i byka? 
  15. 15. Bezpieczeństwo na rynku krypto – jakich zasad warto przestrzegać?
  16. 16. Co to jest fraza seed?
  17. 17. Dogecoin i memecoin - co to takiego?
  18. 18. Co to jest schemat Ponziego?
  19. 19. Na czym polega Soft Fork i Hard Fork?
  20. 20. Przykłady zastosowania technologii blockchain
  21. 21. Czy blockchain jest bezpieczny?
  22. 22. Jakie są rodzaje sieci blockchain?
  23. 23. Czym jest i jak działa przeciążenie sieci blockchain?
  24. 24. Portfele kryptowalutowe: hot wallet vs. cold wallet – podstawowe różnice!
  25. 25. Dywersyfikacja portfela kryptowalutowego
  26. 26. Halving Bitcoina – czym jest i jak wpływa na jego cenę?
  27. 27. Blockchain kontra bazy danych: kluczowe różnice!
  28. 28. Jak przesyłać kryptowaluty?
  29. 29. Najważniejsze kryptowalutowe akronimy/slang, które musisz znać!
  30. 30. Historia memecoinów: szaleństwo czy świetna inwestycja?
  31. 31. Co to jest Ethereum? Przykłady zastosowania i opis tokena.
  32. 32. Wszystko, co musisz wiedzieć o gas fee w Ethereum!
  33. 33. Gavin Wood: wizjoner Blockchain i współtwórca Ethereum
  34. 34. Zdecentralizowane aplikacje dApps - czym są?
  35. 35. Czym jest Proof of Work (PoW), a czym Proof of Stake (PoS)?
  36. 36. Czym jest mechanizm konsensusu Proof of Authority (PoA)?
  37. 37. Czym jest dowód spalania Proof of Burn (PoB)?
  38. 38. Co to jest whitepaper (biała księga)? Jaki ma cel i jak ją napisać?
  39. 39. Inteligentne kontrakty (Smart Contracts) — czym są?
  40. 40. Know Your Customer (KYC) i Anti-Money Laundering (AML) - czym są w branży kryptowalut?
  41. 41. Gry blockchain i NFT - jak na nich zarabiać?
  42. 42. Płynność na rynku kryptowalut
  43. 43. Inflacja i jej skutki na rynkach finansowych
  44. 44. Czym jest stagflacja i dlaczego ma negatywny wpływ na rynek?
  45. 45. Czym są tokeny użytkowe i jakie mają zastosowanie w sektorze kryptowalut?
  46. 46. Kopanie kryptowalut. Na czym polega mining?
  47. 47. Na czym polega trudność wydobycia?
  48. 48. Co to jest procent składany?
  49. 49. Czym są monety prywatności (Privacy Tokens) i czy są legalne?
  50. 50. Co to jest CBDC – pieniądz cyfrowy banku centralnego?
  51. 51. Na czym polega Airdrop kryptowalut?
  52. 52. Podstawowe różnice pomiędzy ICO, IEO i STO
  53. 53. Czym są zdecentralizowane organizacje DAO i jak działają? Czym są tokeny DAO?
  54. 54. Czym jest EURT? Jak działa?
  55. 55. Jaka jest różnica pomiędzy Circulating Supply, a Total Supply?
  56. 56. Snapshot w świecie kryptowalut - czym są?
  57. 57. Czym jest indeks Fear and Greed w kryptowalutach?
  58. 58. APR kontra APY: jaka jest różnica?
  59. 59. Czym jest Initial Farming Offer (IFO)?
  60. 60. Czym są finanse regeneracyjne (ReFi)?
  61. 61. Kim jest Craig Wright-domniemany twórca Bitcoina?
  62. 62. Czym jest dominacja Bitcoina (BTC.D)?
  63. 63. Michael Saylor — samozwańczy maksymalista Bitcoina
  64. 64. Bitcoin Pizza Day
  65. 65. AI blockchain – nowe spojrzenie w przyszłość?
  66. 66. Czym jest WorldCoin? Wszystko, co musisz wiedzieć na temat tej kryptowaluty!
  67. 67. Przewodnik po kolekcji Azuki NFT: wszystko, co musisz o niej wiedzieć!
  68. 68. 10 najdroższych niewymiennych tokenów (NFT) w historii!
  69. 69. The Bored Ape Yacht Club (BAYC) – historia popularnej kolekcji NFT!
  70. 70. CyberPunks – historia najpopularniejszej kolekcji NFT w branży krypto!
  71. 71. NFT Art: Rewolucja w cyfrowej sztuce – historia i przykłady!
  72. 72. Kim jest Changpeng Zhao, CEO Binance?
  73. 73. Kim jest Brian Armstrong – CEO Coinbase?
  74. 74. Kim jest Galy Gensler i SEC? Jak Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) wpływa na rynek kryptowalut?
  75. 75. Najpopularniejsze platformy mediów społecznościowych Web3! Czy zastąpią znane nam platformy?
  76. 76. Czym jest IoT – Internet Rzeczy?
  77. 77. Analiza on-chain w świecie kryptowalut: Wszystko, co musisz o niej wiedzieć
  78. 78. Czy możesz przekazać swoje kryptowaluty po śmierci? Jak przekazać kryptowalutowy spadek?
  79. 79. Czym jest test Howeya? Jakie ma zastosowanie w kryptowalutach?
Lekcja 39 z 79

39. Inteligentne kontrakty (Smart Contracts) — czym są?


Czy zastanawiałeś się kiedyś, czym dokładnie są inteligentne kontrakty, które wielokrotnie wspominaliśmy podczas omawiania wcześniejszych tematów? W dzisiejszej lekcji zajmiemy się tym zagadnieniem szczegółowo, aby lepiej je zrozumieć. Co ciekawe, inteligentne kontrakty mają swoje zastosowanie również w codziennym życiu, choć wielu ludzi nie jest tego świadomych. Dowiedz się, czym dokładnie są te kontrakty i w jaki sposób są wykorzystywane – zapraszamy do lektury.

Inteligentne kontrakty – definicja 

Smart kontrakt to protokół (inaczej: program komputerowy), który działa w sieci blockchain i służy do tworzenia cyfrowych inteligentnych umów. Umowy te składają się z kodu, który określa początkowe i końcowe warunki, po spełnieniu których otrzymujemy wyniki, na których nam zależało. Dzięki temu, że smart kontrakty działają na podstawie technologii blockchain, rezultaty ich działania są dokładne, terminowe, odporne na manipulacje osób trzecich, a przy tym wszystkim dostępne szerokiemu gronu odbiorców. 

Inteligentne kontrakty są potężnym narzędziem do automatyzacji wielu branż i obszarów, nie tylko kryptowalut czy technologii blockchain. Dzięki temu, że nie są kontrolowane przez centralny organ, są w pełni niezależne. Co więcej, prawidłowo skonstruowane, są odporne na ataki hakerskie. Zwiększają wydajność, obniżają koszty i zapewniają większą przepustowość procesów.

Jak działają?

W tym miejscu musimy przypomnieć sobie logikę. Jak już wspomnieliśmy, smart kontrakty, to programy komputerowe działające na technologii blockchain. Wykorzystują następujący warunek logiczny: „kiedy zdarzy się a, wykonaj działanie b”. Jeden smart kontrakt może spełniać wiele warunków, tak samo, jak jedna aplikacja może wykorzystywać do działania wiele inteligentnych kontraktów. 

Każdy programista może stworzyć swój własny inteligentny kontrakt w wybranym przez siebie języku programowania. Ze względu na to, że najpopularniejszą siecią do ich tworzenia jest Ethereum, nikogo nie zdziwi, że najbardziej popularnym językiem ich kodowania jest Solidity. Po zaprogramowaniu smart kontraktu należy opublikować go na publicznym blockchainie. Smart kontrakty mogą być także wykorzystywane do prywatnych celów takich jak np. pomnażania zysków. Warto wiedzieć, że smart kontrakty dokładnie określają zasady, w jaki sposób użytkownicy mogą wchodzić z nimi w interakcje i umowy. Wszystko oczywiście zależy od ekosystemu, którego używamy do ich tworzenia. 

Jak wygląda taki inteligentny kontrakt? Oto kilka przykładów: 

Warunek 1: Jeśli zamówiony towar dotrze na czas, wypłać kontrahentowi pełną kwotę. 

Warunek 2: Jeśli zamówiony towar dotrze z jednodniowym opóźnieniem, to wypłać dostawcy 95% umówionej kwoty. 

Warunek 3: Jeśli użytkownik zdeponuje zabezpieczenie w wysokości  1 BTC w określonym kontrakcie, udziel mu pożyczki w wysokości 50% jego zabezpieczenia. 

Warunek 4: Jeśli wartość zabezpieczenia użytkownika spadnie o 50%, wówczas przekaż je pożyczkodawcom i automatycznie je zlikwiduj. 

Smart kontrakty programowane są przy użyciu odpowiedniego kodu, po uprzednim porozumieniu pomiędzy podmiotami, chcącymi zawrzeć taką umowę. Na tym etapie zdążyłeś już zauważyć, że celem inteligentnych kontraktów jest automatyzacja procesów, niezależnie od branży, w której są wykorzystywane.

Smart kontrakty obsługują dAppsy, z którymi, jak być może pamiętasz z poprzednich lekcji, możesz wejść w interakcje bez posiadania jakichkolwiek uprawnień. 

Zalety smart kontraktów 

  • Bezpieczeństwo – Brak ryzyka awarii. Smart kontrakty działają w zdecentralizowany sposób, co eliminuje możliwość przekupienia lub manipulacji przez pośrednika.
  • Niezawodność – Dzięki językowi kodowania, takiemu jak Ethereum Solidity, oraz precyzyjnej logice, smart kontrakty są niezwykle skuteczne i gwarantują, że zostaną one wykonane zgodnie z ustalonymi warunkami.
  • Efektywność – Eliminacja konieczności ręcznego wprowadzania danych oraz brak pośrednika, który musiałby dokładnie wprowadzić niezbędne informacje do przeprowadzenia transakcji, sprawiają, że cały proces jest w pełni automatyczny, co zwiększa jego efektywność.
  • Sprawiedliwość – Brak przywilejów dla żadnej ze stron umowy. Smart kontrakty działają w sposób bezstronny, co zapewnia uczciwość w realizacji warunków umowy.

Wady

  • Brak możliwości edycji – Po zapisaniu kodu smart kontraktu w blockchainie, nie ma możliwości dokonywania edycji treści. To oznacza, że raz stworzony kontrakt nie może być poprawiany w przypadku błędów lub potrzeby aktualizacji.
  • Brak uregulowań prawnych – Smart kontrakty nie są obecnie uregulowane przez żadne standardy prawne ani strony umowy. Brak jednoznacznych regulacji może stwarzać niepewność prawna w przypadku sporów lub niejasności wynikających z działania smart kontraktu.

Historia

Czas na kilka historycznych ciekawostek. Po raz pierwszy pojęcie smart kontraktów pojawiło się u Nicka Szabo w 1994 roku. W jego pierwotnej definicji brzmiało to następująco: “To skomputeryzowany protokół transakcyjny, który automatycznie wykonuje warunki umowy”. Wraz z rozwojem popularności cyfrowych aktywów, zaczęto poszukiwać narzędzia, które byłoby odporne na manipulacje i działało w sposób całkowicie zdecentralizowany. To spowodowało znaczny wzrost zapotrzebowania na inteligentne kontrakty.

Wykorzystanie inteligentnych kontraktów

  1. Śledzenie i przypisywanie praw własności do tokenów cyfrowych w sieci blockchain. Kontrakty te programują określone funkcje w tokenach, takie jak ubezpieczenia (tokeny użytkowe w dApp’s) czy zabezpieczenie kapitału (tokeny bezpieczeństwa).
  2. DeFi (zdecentralizowane finanse) – w przypadku DeFi, kontrakty służą do tworzenia tradycyjnych produktów i usług finansowych, takich jak przechowywanie środków użytkowników, tworzenie rynków finansowych oraz zarządzanie aktywami.
  3. Gry typu Play2Earn – inteligentne kontrakty zapewniają odporność na manipulacje działań graczy w grze. Dodatkowo, poprzez zastosowanie smart kontraktów, zdobyte nagrody są rozdzielane z wykorzystaniem losowości, co zapewnia uczciwe szanse na zdobycie nagród dla wszystkich graczy.
  4. NFT (niewymienialne tokeny) – w przypadku NFT, kontrakty zapewniają uczciwy model dystrybucji tych cyfrowych aktywów.

Czy inteligentne kontrakty mają jakieś ograniczenia? 

Tak. I odpowiedź będzie zadziwiająca, bowiem ich ograniczeniem są blockchainy. Łańcuchy bloków nie są połączone ze światem zewnętrznym. W efekcie kontrakty nie komunikują się zewnętrznie, w celu np. potwierdzenia wystąpienia jakichś zdarzeń w świecie rzeczywistym. Nie mają również dostępu do wszystkich danych obliczeniowych. Bez łączności z rzeczywistością, kontrakty nie wykorzystują 100% swoich możliwości. 

W związku z powyższym programiści pracują nad ewolucją łańcucha bloków. Powstają już programowalne inteligentne kontrakty, które potrafią połączyć się ze światem rzeczywistym poza łańcuchem bloków. Wykorzystują do tego rozszerzone algorytmy wejścia i wyjścia. 

Innym rozwiązaniem, które na pewno przyszło Ci do głowy, jest skorzystanie z pomocy wyroczni. Dzięki nim blockchainy są łączone ze starszymi systemami i inteligentnymi kontraktami zachowując bezpieczeństwo i niezawodność bazowego blockchaina. 

Podsumowanie

Chcemy wierzyć, że w niedalekiej przyszłości smart kontrakty staną się integralną częścią naszego życia. Oczywiście, zanim to nastąpi, przed nami jeszcze wiele problemów do pokonania, jednak bądźmy dobrej myśli – jesteśmy na dobrej drodze!